Bản bảo trợ tài chính I-864 (Affidavit of Support) là cam kết có giá trị pháp lý mà người bảo lãnh diện gia đình ở Mỹ phải ký, hứa duy trì cho người được bảo lãnh mức thu nhập tối thiểu bằng 125% chuẩn nghèo liên bang và hoàn trả nếu người đó nhận một số trợ cấp công dựa trên thu nhập. Nếu thu nhập người bảo lãnh không đủ, có thể cộng thu nhập thành viên hộ gia đình qua đơn I-864A, dùng tài sản để bù, hoặc thêm người đồng bảo trợ.
Nghĩa vụ này không chấm dứt khi ly hôn; nó kéo dài đến khi người được bảo lãnh nhập quốc tịch, có đủ 40 quý làm việc được tính theo luật an sinh xã hội, rời Mỹ vĩnh viễn hoặc qua đời. Vì là một hợp đồng thật, người ký nên hiểu rõ trước khi đặt bút, đặc biệt là người đồng bảo trợ không cùng gia đình.
Vì sao luật Mỹ đòi bản cam kết này
Luật di trú Mỹ có một lý do không cho nhập cảnh gọi là có khả năng trở thành gánh nặng công: người có khả năng phụ thuộc chủ yếu vào trợ cấp của chính phủ. Với hầu hết hồ sơ diện gia đình, bản I-864 hợp lệ và đủ ngưỡng là bằng chứng chính để vượt qua lý do này. Thiếu nó, hoặc ngưỡng không đủ, hồ sơ có thể bị tạm giữ hoặc từ chối dù quan hệ gia đình đã được công nhận.
Bản I-864 không chỉ là giấy tờ hành chính. Theo luật, nó là hợp đồng giữa người bảo trợ với chính phủ liên bang, và người được bảo lãnh cũng có quyền khởi kiện để buộc người bảo trợ thực hiện. Các toà án Mỹ đã có nhiều vụ việc, trong đó có vụ vợ hoặc chồng đã ly hôn kiện người bảo lãnh trước đây đòi hỗ trợ theo bản cam kết.
Diện vợ chồng, cha mẹ, con, anh chị em đều cần I-864. Một số trường hợp được miễn, như người được bảo lãnh đã có hoặc được tính đủ 40 quý làm việc tại Mỹ, hoặc trẻ em sẽ tự động có quốc tịch Mỹ khi nhập cảnh; khi đó nộp mẫu miễn theo hướng dẫn của USCIS.
Cách tính ngưỡng thu nhập theo quy mô hộ
Ngưỡng là 125% hướng dẫn chuẩn nghèo liên bang do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ công bố hằng năm (100% với quân nhân tại ngũ bảo lãnh vợ chồng hoặc con). USCIS đăng bảng số tiền cụ thể ở mẫu I-864P; con số đổi mỗi năm nên bảng dưới chỉ giải thích cách đếm người, không ghi số tiền:
| Người được tính vào quy mô hộ | Có tính không | Ghi chú |
|---|---|---|
| Người bảo trợ | Có | Luôn tính |
| Vợ hoặc chồng của người bảo trợ | Có | Kể cả khi không đi làm |
| Con phụ thuộc chưa thành niên | Có | Con ruột, con riêng, con nuôi đang sống phụ thuộc |
| Người phụ thuộc khai trong tờ khai thuế | Có | Theo tờ khai thuế năm gần nhất |
| Người được bảo lãnh trong hồ sơ này và người đi kèm | Có | Kể cả vợ con đi kèm của anh chị em diện F4 |
| Người từng được bảo trợ bằng I-864 còn hiệu lực | Có | Ví dụ đã bảo lãnh vợ trước đó, nghĩa vụ chưa chấm dứt |
Ví dụ giả định: một người con độc thân bảo lãnh cả cha lẫn mẹ có quy mô hộ là ba người. Nếu người đó đã có vợ và một con, quy mô hộ là năm người. Cùng một mức lương, người thứ nhất có thể đủ ngưỡng còn người thứ hai thì không.
Thu nhập tính chủ yếu theo tờ khai thuế liên bang năm gần nhất và thu nhập hiện tại có bằng chứng: bảng lương, thư xác nhận việc làm. Người tự kinh doanh tính theo thu nhập sau chi phí trên tờ khai thuế, không phải doanh thu. Người có thu nhập dao động mạnh giữa các năm nên nộp kèm tờ khai thuế của ba năm gần nhất để viên chức thấy xu hướng.
Ba cách bù khi thu nhập không đủ
Cộng thu nhập thành viên hộ gia đình (I-864A). Vợ hoặc chồng, con trưởng thành, cha mẹ sống cùng nhà, hoặc người phụ thuộc trong tờ khai thuế có thể ký mẫu I-864A để cộng thu nhập. Người ký I-864A cũng chịu trách nhiệm liên đới với người bảo trợ chính. Trong diện vợ chồng, thu nhập của chính người được bảo lãnh chỉ được tính trong một số điều kiện, như thu nhập đó sẽ tiếp tục từ cùng nguồn sau khi nhập cư.
Dùng tài sản. Tài sản dễ quy đổi thành tiền mặt trong vòng một năm như tiền gửi, cổ phiếu, giá trị nhà sau khi trừ nợ có thể bù phần thiếu. Quy tắc chung: giá trị tài sản ròng phải bằng năm lần phần thiếu; với vợ chồng hoặc con dưới 18 tuổi của công dân là ba lần. Xe ô tô thường chỉ tính khi người bảo trợ có nhiều hơn một xe.
Thêm người đồng bảo trợ. Người đồng bảo trợ là công dân hoặc thường trú nhân từ 18 tuổi, có nơi cư trú tại Mỹ, đủ thu nhập cho chính hộ của họ cộng với những người được bảo lãnh. Họ ký một bản I-864 riêng, chịu trách nhiệm đầy đủ và độc lập như người bảo trợ chính. Một hồ sơ được tối đa hai người đồng bảo trợ, mỗi người có thể bảo trợ cho một số thành viên khác nhau.
Nghĩa vụ kéo dài bao lâu và người ký thực sự hứa gì
Người ký I-864 hứa hai điều: duy trì cho người được bảo lãnh mức thu nhập không thấp hơn 125% chuẩn nghèo cho quy mô hộ của họ, và hoàn trả cho cơ quan nhà nước nếu người được bảo lãnh nhận các trợ cấp công dựa trên thu nhập thuộc danh mục luật quy định. Trên thực tế, các cơ quan ít khi đi đòi, nhưng quyền đòi là có thật, và người được bảo lãnh có thể kiện.
Nghĩa vụ chấm dứt khi xảy ra một trong các sự kiện: người được bảo lãnh trở thành công dân Mỹ; người được bảo lãnh có hoặc được tính đủ 40 quý làm việc theo luật an sinh xã hội (có thể cộng quý làm việc của vợ chồng trong thời gian hôn nhân); người được bảo lãnh mất tư cách thường trú và rời Mỹ; người được bảo lãnh qua đời. Cái chết của người bảo trợ chấm dứt nghĩa vụ về sau, nhưng không xoá khoản đã phát sinh trước đó.
Điểm nhiều người không ngờ: ly hôn không chấm dứt nghĩa vụ. Một người bảo lãnh vợ, ly hôn sau hai năm, vẫn có thể phải hỗ trợ cho đến khi người kia nhập tịch hoặc đủ 40 quý làm việc. Vì vậy hãy cân nhắc kỹ trước khi đồng ý làm người đồng bảo trợ cho người không phải người thân gần, và đừng bao giờ nhận tiền để làm đồng bảo trợ.
Chuẩn bị bộ bằng chứng tài chính
Bộ hồ sơ I-864 đầy đủ giúp tránh bị tạm giữ vì "thiếu bằng chứng tài chính", lý do khá phổ biến. Thứ tự chuẩn bị gợi ý:
- Bản sao hoặc bảng trích tờ khai thuế liên bang năm gần nhất của người bảo trợ, kèm W-2 hoặc 1099. USCIS chấp nhận bảng trích của cơ quan thuế. Nếu không có nghĩa vụ khai thuế, cần giải thích.
- Bằng chứng thu nhập hiện tại: bảng lương gần đây, thư xác nhận việc làm ghi chức danh, mức lương, ngày bắt đầu.
- Bằng chứng cư trú tại Mỹ nếu người bảo trợ từng ở nước ngoài: hợp đồng thuê nhà, thư mời làm việc tại Mỹ.
- Mẫu I-864A của thành viên hộ nếu cộng thu nhập, kèm giấy tờ thuế của họ và bằng chứng quan hệ, sống chung.
- Bằng chứng tài sản nếu dùng: sao kê ngân hàng nhiều tháng, giấy tờ sở hữu, thẩm định giá, bằng chứng nợ thế chấp còn lại.
- Bằng chứng tư cách của người đồng bảo trợ: hộ chiếu Mỹ hoặc thẻ xanh, kèm bộ hồ sơ tài chính riêng.
Mọi số liệu phải khớp giữa các mẫu và với hồ sơ thuế. Khai thu nhập cao hơn thực tế là khai gian trong hồ sơ di trú, hậu quả nặng hơn nhiều so với việc tìm thêm người đồng bảo trợ.
Những lỗi hay làm hồ sơ I-864 bị tạm giữ
Dùng năm thuế cũ. Nộp tờ khai thuế của năm trước nữa trong khi năm gần nhất đã đến hạn khai. Lãnh sự thường đòi năm gần nhất, nhất là khi phỏng vấn rơi vào sau mùa khai thuế.
Đếm thiếu người trong hộ. Quên tính người phụ thuộc trong tờ khai thuế, hoặc quên người đã bảo lãnh trước đó mà nghĩa vụ chưa chấm dứt. Quy mô hộ sai thì ngưỡng sai.
Thu nhập người đồng bảo trợ chỉ đủ cho chính họ. Người đồng bảo trợ phải đủ ngưỡng cho cả hộ của mình cộng người được bảo lãnh, không chỉ phần thiếu của người bảo trợ chính.
Tài sản không chứng minh được nguồn và quyền sở hữu. Sao kê chỉ một tháng với khoản tiền lớn vừa chuyển vào thường bị hỏi nguồn. Nên có sao kê nhiều tháng và giải thích nguồn rõ ràng.
Chữ ký và ngày ký. Mẫu I-864 phải ký tay hoặc theo cách ký được chấp nhận, ngày ký còn hợp lệ. Mẫu cũ hết phiên bản cũng bị trả lại; luôn tải mẫu mới nhất từ uscis.gov.
Các nước khác cũng có cam kết tương tự
Canada yêu cầu người bảo lãnh ký cam kết bảo trợ (undertaking) với thời hạn tính theo năm, khác nhau theo quan hệ: với vợ chồng ngắn hơn, với cha mẹ, ông bà dài hơn nhiều. Riêng chương trình cha mẹ, ông bà còn đòi chứng minh thu nhập vượt ngưỡng tối thiểu trong nhiều năm thuế liên tiếp. Chi tiết nằm ở danh mục thường trú Canada của trang.
Úc dùng cơ chế Assurance of Support cho diện cha mẹ và một số diện khác: người bảo đảm cam kết hoàn trả một số trợ cấp an sinh, thường kèm khoản ký quỹ gửi tại ngân hàng trong thời hạn cam kết. Diện vợ chồng của Úc không đòi cam kết dạng này một cách thường lệ, nhưng người bảo lãnh vẫn cam kết hỗ trợ chỗ ở và tài chính trong giai đoạn đầu.
Điểm chung của các nước là nguyên tắc người bảo lãnh chịu trách nhiệm trước, ngân sách công sau. Khác biệt nằm ở cách tính thu nhập và thời hạn. Gia đình định bảo lãnh nhiều người qua nhiều năm nên tính tổng nghĩa vụ đang gánh, thay vì xét từng hồ sơ riêng lẻ. Nếu cần người cùng rà khả năng tài chính, bạn có thể gửi thông tin qua form tư vấn miễn phí của Vĩnh Trú.
Câu hỏi thường gặp
Người bảo lãnh thất nghiệp có ký I-864 được không?
Vẫn phải ký với tư cách người bảo trợ chính, vì luật bắt buộc người nộp đơn I-130 ký I-864. Khi thu nhập không đủ, cần bổ sung bằng tài sản, thu nhập thành viên hộ, hoặc người đồng bảo trợ. Người đồng bảo trợ không thay thế được nghĩa vụ ký của người bảo lãnh chính.
Thu nhập ở Việt Nam của người bảo lãnh có được tính không?
Thu nhập từ nước ngoài có thể được tính nếu được khai trên tờ khai thuế Mỹ và sẽ tiếp tục sau khi người bảo trợ về sống ở Mỹ. Thu nhập chỉ có ở nước ngoài mà sẽ mất khi chuyển về Mỹ thường không được xem là thu nhập hiện tại đáng tin cậy.
Người đồng bảo trợ có phải là người thân không?
Không bắt buộc. Bất kỳ công dân hoặc thường trú nhân trên 18 tuổi, cư trú tại Mỹ, đủ thu nhập đều có thể làm. Nhưng vì nghĩa vụ là thật và kéo dài nhiều năm, phần lớn người đồng bảo trợ là người thân hoặc bạn rất gần. Mua bán suất đồng bảo trợ là rủi ro pháp lý cho cả hai bên.
Ngưỡng 125% có đổi mỗi năm không?
Tỷ lệ 125% giữ nguyên theo luật, nhưng mức chuẩn nghèo liên bang thường được cập nhật mỗi năm, nên số tiền cụ thể thay đổi. USCIS công bố bảng mới trên mẫu I-864P. Hồ sơ được xét theo bảng có hiệu lực vào thời điểm nộp hoặc phỏng vấn, nên kiểm lại trước ngày phỏng vấn.
Đã ký I-864 cho vợ, nay ly hôn thì có bảo lãnh người khác được không?
Có thể bảo lãnh người mới, nhưng nghĩa vụ với người cũ vẫn còn nếu chưa chấm dứt theo luật, và người cũ có thể phải tính vào quy mô hộ khi tính ngưỡng cho hồ sơ mới. Việc từng bảo lãnh nhiều lần cũng khiến hồ sơ mới bị xem xét kỹ hơn.
Người được bảo lãnh có thể tự từ bỏ quyền hỗ trợ theo I-864 không?
Đây là điểm các toà án Mỹ chưa thống nhất: có toà không công nhận việc vợ chồng thoả thuận từ bỏ quyền theo I-864, kể cả trong hợp đồng tiền hôn nhân, có toà lại xét theo luật bang. Quyền đòi hoàn trả của cơ quan nhà nước thì không bị thoả thuận riêng giữa hai người xoá bỏ.