Thẻ xanh 10 năm được gia hạn bằng đơn I-90 nộp cho USCIS, nên nộp trong khoảng sáu tháng trước ngày hết hạn, hoặc bất cứ lúc nào nếu thẻ đã hết hạn. Cùng mẫu I-90 cũng dùng để thay thẻ bị mất, bị hư, có thông tin sai, hoặc khi đổi tên. Thẻ hết hạn không làm mất tư cách thường trú, nhưng gây khó khăn khi đi lại quốc tế, xin việc, làm bằng lái và có thể khiến bạn bị chặn ở quầy làm thủ tục bay.
Khác với thẻ có điều kiện hai năm phải gỡ điều kiện bằng đơn I-751, thẻ 10 năm chỉ cần gia hạn. Bài này giải thích khi nào nên nộp, các trường hợp thay thẻ, cách nộp trực tuyến hoặc bằng giấy, giấy biên nhận dùng thay thẻ trong thời gian chờ, và tình huống khó nhất: mất thẻ hoặc thẻ hết hạn khi đang ở Việt Nam. Lệ phí và mẫu đơn đổi theo thời gian; luôn kiểm phiên bản mới nhất trên uscis.gov.
Những trường hợp phải nộp I-90
Thẻ sắp hết hạn hoặc đã hết hạn. Đây là lý do phổ biến nhất. Thẻ 10 năm còn dưới sáu tháng hoặc đã quá hạn đều nộp được. Nộp sớm hơn sáu tháng thường bị trả lại hoặc từ chối.
Thẻ bị mất, bị trộm hoặc bị hư hỏng. Nộp I-90 để xin thẻ thay thế. Nếu thẻ bị trộm, nên báo cảnh sát và giữ biên bản, vừa để bảo vệ mình khỏi việc bị mạo danh vừa để có giấy tờ giải thích nếu cần.
Đổi tên hoặc thông tin nhân thân. Sau khi kết hôn, ly hôn hay có quyết định đổi tên của toà, nộp I-90 kèm giấy tờ pháp lý chứng minh thay đổi. Tên trên thẻ cần khớp với hộ chiếu và giấy tờ khác để tránh rắc rối khi đi lại.
Thông tin in sai do lỗi của USCIS. Sai tên, sai ngày sinh, sai giới tính do cơ quan in nhầm thì nộp I-90 xin sửa, thường không phải đóng phí nếu chứng minh được lỗi thuộc về USCIS. Nếu thông tin sai do chính bạn khai sai, phải đóng phí như thường.
Tròn 14 tuổi. Thường trú nhân nhận thẻ trước 14 tuổi phải đổi thẻ khi tròn 14, trừ khi thẻ hiện tại hết hạn trước sinh nhật thứ 16. Nhiều gia đình bỏ sót mốc này.
Chưa từng nhận được thẻ. Nếu thẻ đã được USCIS gửi mà không tới tay, cần xem tình huống cụ thể: có khi phải nộp I-90, có khi chỉ cần yêu cầu gửi lại nếu thẻ bị trả về USCIS. Kiểm tra trạng thái và số theo dõi bưu điện trước khi nộp.
Nộp I-90 từng bước
Phần lớn người gia hạn có thể nộp trực tuyến qua tài khoản USCIS, nhanh và dễ theo dõi hơn bản giấy. Trình tự chung:
- Kiểm tra tình huống của mình có thuộc diện nộp trực tuyến không; một số trường hợp như xin miễn phí do lỗi USCIS có thể phải nộp giấy.
- Tạo hoặc đăng nhập tài khoản USCIS, chọn mẫu I-90, điền thông tin nhân thân, số thường trú (A-number), lý do nộp.
- Tải lên bản chụp thẻ hiện tại hai mặt nếu còn; nếu mất thẻ, tải giấy tờ tuỳ thân có ảnh do chính phủ cấp. Trường hợp đổi tên, tải quyết định hoặc giấy tờ pháp lý liên quan.
- Đóng lệ phí theo biểu phí hiện hành; biểu phí của USCIS được điều chỉnh định kỳ, lần gần nhất có hiệu lực từ năm 2024.
- Lưu giấy biên nhận. Giấy này kèm thẻ hết hạn chứng minh tư cách thường trú trong thời gian ghi trên giấy.
- Đi lấy sinh trắc học theo thư hẹn tại trung tâm hỗ trợ; một số trường hợp USCIS dùng lại dữ liệu cũ nên không cần hẹn.
- Theo dõi trạng thái và nhận thẻ qua bưu điện. Cập nhật địa chỉ ngay nếu chuyển nhà trong thời gian chờ.
Không cần luật sư cho một đơn I-90 thông thường. Ngược lại, nếu bạn từng bị bắt, từng có án, hoặc từng ở ngoài nước Mỹ rất lâu, nên được tư vấn trước khi nộp, vì đơn gia hạn cũng dẫn tới kiểm tra lý lịch.
Giấy biên nhận và chuyện đi lại khi đang chờ thẻ mới
Thời gian xét I-90 có lúc chỉ vài tháng, có lúc kéo dài hơn một năm. Để người gia hạn không bị kẹt, USCIS cho phép dùng giấy biên nhận I-90 cùng thẻ hết hạn làm bằng chứng tư cách thường trú trong một khoảng thời gian ghi trên giấy. Khoảng thời gian này đã được kéo dài vài lần theo tình hình xử lý; con số áp dụng cho bạn là con số in trên giấy biên nhận của bạn.
Khi đi Việt Nam rồi quay lại Mỹ, bạn mang hộ chiếu Việt Nam còn hạn, thẻ xanh (kể cả hết hạn) và bản gốc giấy biên nhận. Nhân viên hãng bay ở sân bay Tân Sơn Nhất hay Nội Bài có thể chưa quen với cách gia hạn bằng giấy biên nhận và yêu cầu kiểm tra thêm; nên đến sớm và in sẵn hướng dẫn chính thức của USCIS. Nếu thẻ đã mất hẳn, giấy biên nhận một mình thường không đủ để lên máy bay quay lại Mỹ.
Trong trường hợp cần bằng chứng gấp, chẳng hạn chuyến đi khẩn cấp vì người thân ốm nặng, bạn có thể đặt lịch tại văn phòng USCIS để được cấp bằng chứng thường trú tạm thời, có thể là con dấu trong hộ chiếu hoặc giấy tờ tương đương theo quy trình hiện hành. Thời gian có lịch tuỳ văn phòng, nên đặt càng sớm càng tốt.
Với việc làm, chủ thuê ở Mỹ chấp nhận thẻ xanh hết hạn kèm giấy biên nhận I-90 khi khai mẫu xác minh quyền làm việc, miễn giấy biên nhận còn trong thời gian hiệu lực ghi trên đó. Với bằng lái và giấy tờ của bang, mỗi bang có quy định riêng; một số văn phòng cấp bằng lái tra cứu tư cách qua hệ thống xác minh của liên bang, có thể mất thêm thời gian. Mang theo cả thẻ cũ, giấy biên nhận và hộ chiếu khi đi làm các giấy tờ này giúp tránh phải quay lại nhiều lần.
Mất thẻ hoặc thẻ hết hạn khi đang ở Việt Nam
Đây là tình huống hay gặp với người lớn tuổi về thăm quê dài ngày. Nếu bạn ở Việt Nam dưới một năm và mất thẻ, cách thông thường là xin giấy tờ đi lại cho thường trú nhân (boarding foil, mẫu I-131A) để đủ điều kiện lên máy bay về Mỹ, sau đó nộp I-90 xin thẻ thay thế khi đã về. Thủ tục này làm qua hệ thống của USCIS và lãnh sự quán theo hướng dẫn hiện hành, có lệ phí và cần thời gian xử lý.
Nếu bạn đã ở ngoài nước Mỹ trên một năm mà không có giấy phép tái nhập, thẻ xanh không còn là giấy tờ hợp lệ để nhập cảnh, dù còn hay hết hạn. Lúc đó, cách hợp pháp thường là xin thị thực thường trú nhân trở về (SB-1) tại lãnh sự quán, chứng minh bạn có thường trú hợp pháp khi rời Mỹ, rời đi với ý định quay lại, và việc ở lại lâu là do hoàn cảnh ngoài khả năng kiểm soát như bệnh nặng. Diện SB-1 được xét chặt, không phải ai xin cũng được; nếu không đủ điều kiện, có thể phải làm lại hồ sơ định cư từ đầu.
Bài học rút ra là thẻ xanh gắn với việc thực sự sống ở Mỹ. Người dự định về Việt Nam lâu nên xin giấy phép tái nhập (re-entry permit) trước khi đi, khi còn ở Mỹ; giấy này có thể có hiệu lực tới hai năm. Phần giữ cư trú, giấy phép tái nhập và thuế được trình bày sâu ở danh mục giữ cư trú và nhập quốc tịch của trang.
Chọn đúng đơn cho đúng tình huống
Nhiều người nộp nhầm I-90 cho thẻ có điều kiện hoặc nhầm khi đang ở nước ngoài. Bảng dưới đối chiếu nhanh.
| Tình huống | Đơn thường dùng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Thẻ 10 năm sắp hết hạn, đang ở Mỹ | I-90 | Nộp trong sáu tháng trước hạn |
| Thẻ 2 năm có điều kiện sắp hết hạn | I-751 (diện kết hôn) hoặc I-829 (diện đầu tư) | Không dùng I-90 để gia hạn |
| Mất thẻ khi đang ở Mỹ | I-90 | Báo cảnh sát nếu bị trộm |
| Mất thẻ khi ở nước ngoài dưới một năm | I-131A để có giấy lên máy bay, rồi I-90 khi về | Theo hướng dẫn hiện hành của USCIS và lãnh sự |
| Ở nước ngoài trên một năm, không có giấy phép tái nhập | Thị thực SB-1 tại lãnh sự | Phải chứng minh hoàn cảnh ngoài ý muốn |
| Đổi tên sau kết hôn | I-90 | Kèm giấy đăng ký kết hôn hoặc quyết định đổi tên |
| Đang chờ nhập tịch, thẻ sắp hết hạn | Thường vẫn nên gia hạn hoặc theo hướng dẫn của USCIS cho trường hợp đã nộp N-400 | Kiểm tra hướng dẫn trước khi bỏ qua gia hạn |
Đơn đúng phụ thuộc chi tiết hoàn cảnh; bảng là định hướng ban đầu, không thay hướng dẫn chính thức trong mẫu đơn.
Lỗi thường gặp và mẹo giữ thẻ an toàn
Lỗi đầu tiên là để thẻ hết hạn nhiều năm vì nghĩ “còn thường trú là được”. Về luật thì đúng, nhưng thực tế bạn sẽ gặp khó khi chủ thuê xác minh quyền làm việc, khi gia hạn bằng lái, khi mua vé máy bay quốc tế. Người lớn tuổi ít đi làm hay bỏ quên chuyện này cho tới khi chuẩn bị về Việt Nam mới phát hiện, lúc đó thời gian xử lý có thể không kịp chuyến đi.
Lỗi thứ hai là khai không nhất quán trong đơn I-90 với hồ sơ cũ, ví dụ khai sai ngày nhập cảnh đầu tiên, sai A-number, hay khai địa chỉ cũ. Hệ thống đối chiếu tự động, và sai lệch có thể làm chậm đơn. Lấy bản chụp thẻ cũ và các giấy tờ định cư ra đối chiếu trước khi điền.
Mẹo giữ an toàn: chụp ảnh hai mặt thẻ và lưu ở nơi riêng tư; giữ bản sao giấy tờ định cư gốc; không gửi thẻ qua đường bưu điện cho người khác giữ; khi về Việt Nam, cất thẻ cùng hộ chiếu chứ không để trong ví dễ mất. Đừng trả tiền cho trang web nào nhận “gia hạn thẻ xanh nhanh”: đơn I-90 nộp được miễn phí trên tài khoản USCIS ngoài lệ phí nhà nước. Nếu cần người hướng dẫn chọn đúng đơn cho tình huống phức tạp, bạn có thể gửi thông tin qua form tư vấn miễn phí của Vĩnh Trú.
Câu hỏi thường gặp
Thẻ xanh hết hạn có bị phạt không?
Không có khoản phạt riêng cho việc để thẻ hết hạn, và bạn vẫn là thường trú nhân. Tuy nhiên luật yêu cầu mang theo giấy tờ chứng minh tư cách hợp lệ, và thẻ hết hạn gây khó khăn thực tế. Nên nộp I-90 ngay khi phát hiện.
Có thể nộp I-90 khi đang ở Việt Nam không?
Có thể nộp trực tuyến từ nước ngoài, nhưng bạn phải có mặt tại Mỹ để lấy sinh trắc học khi được hẹn. Vì vậy cách thực tế là nộp khi đã về Mỹ hoặc canh thời gian để kịp về theo lịch hẹn.
Gia hạn thẻ xanh có phải phỏng vấn không?
Thông thường không. Phần lớn đơn I-90 được xét dựa trên hồ sơ và sinh trắc học. USCIS có thể gọi phỏng vấn nếu có câu hỏi về danh tính, lý lịch hay việc giữ cư trú.
Có nên nhập tịch luôn thay vì gia hạn thẻ?
Nếu đủ điều kiện, nhập tịch giúp bạn không phải gia hạn thẻ nữa. Nhưng quá trình nhập tịch mất thời gian, có kiểm tra lý lịch và thi; nếu thẻ sắp hết hạn và cần đi lại, vẫn nên gia hạn hoặc làm theo hướng dẫn của USCIS cho người đã nộp N-400.
Thẻ mới có cùng số thường trú không?
Có. Số thường trú (A-number) gắn với bạn suốt đời và không đổi khi gia hạn hay thay thẻ. Số thẻ, ngày cấp, ngày hết hạn sẽ thay đổi; cập nhật thông tin mới với chủ thuê và các cơ quan khi cần.
Đơn I-90 bị từ chối thì sao?
Bị từ chối I-90 không làm mất thường trú, nhưng cho thấy USCIS có nghi vấn về danh tính hoặc tư cách. Đọc kỹ lý do trong thư, có thể nộp đơn xin xem xét lại trong thời hạn quy định. Nên hỏi luật sư nếu lý do liên quan tới việc từ bỏ cư trú hay lý lịch.