Visa Bulletin là bản tin Bộ Ngoại giao Mỹ công bố mỗi tháng, cho biết hồ sơ thẻ xanh của diện nào, nước nào, có ngày ưu tiên trước mốc nào thì được xét cấp trong tháng đó. Muốn đọc được, bạn cần ba thông tin: diện của mình (ví dụ F2A, F4, EB-2), nước tính hạn ngạch (với người sinh ở Việt Nam là cột chung “All Chargeability Areas Except Those Listed”), và ngày ưu tiên ghi trên giấy biên nhận hoặc giấy duyệt đơn. Nếu ngày ưu tiên của bạn sớm hơn mốc trong bảng, hồ sơ đã tới lượt.
Bản tin chỉ áp dụng cho các diện có giới hạn số lượng: diện ưu tiên gia đình và diện việc làm. Thân nhân trực hệ của công dân Mỹ (vợ chồng, con dưới 21 tuổi chưa kết hôn, cha mẹ) không bị giới hạn nên không phải chờ bản tin. Bài này giải thích từng phần của Visa Bulletin, cách USCIS chọn bảng ngày mỗi tháng, vì sao ngày có khi đứng yên nhiều năm hoặc lùi lại, và cách ước lượng thời gian chờ mà không tự huyễn hoặc.
Vì sao phải có Visa Bulletin: hạn ngạch và giới hạn theo nước
Luật Di trú và Quốc tịch Mỹ đặt trần số thẻ xanh mỗi năm tài khoá (từ 1 tháng 10 năm trước tới 30 tháng 9) cho các diện ưu tiên: diện gia đình có mức sàn khoảng 226.000, diện việc làm khoảng 140.000. Ngoài ra, mỗi nước không được dùng quá khoảng 7% tổng số của hai nhóm này. Khi số người đủ điều kiện vượt số suất, phải xếp hàng, và Visa Bulletin chính là bảng gọi số.
Thứ tự xếp hàng dựa trên ngày ưu tiên. Với diện gia đình, đó là ngày USCIS nhận đơn I-130. Với diện việc làm cần PERM, đó là ngày Bộ Lao động nhận chứng nhận lao động; với diện không cần PERM như EB-1, NIW, đó là ngày USCIS nhận I-140. Ngày này ghi trên giấy biên nhận và giấy duyệt, là “số thứ tự” của bạn suốt quá trình chờ.
Những nước có lượng người xin rất lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Mexico, Philippines có cột riêng vì chạm giới hạn 7%. Việt Nam không có cột riêng nên đi theo cột chung. Điều đó không có nghĩa là người Việt luôn nhanh hơn: ở một số diện như F4 (anh chị em của công dân), cột chung vẫn lùi hơn chục năm vì nhu cầu toàn cầu lớn. Hiểu cơ chế hạn ngạch giúp bạn thấy vì sao không ai có thể “làm nhanh” một hồ sơ diện ưu tiên bằng quan hệ hay tiền.
Hai bảng ngày: Final Action Dates và Dates for Filing
Bảng A – Final Action Dates. Mốc này cho biết hồ sơ có ngày ưu tiên trước ngày đó có thể được cấp thị thực định cư hoặc duyệt thẻ xanh ngay trong tháng. Đây là bảng quyết định lúc kết thúc hồ sơ.
Bảng B – Dates for Filing. Mốc này thường thoáng hơn, cho biết hồ sơ có ngày ưu tiên trước ngày đó được bắt đầu nộp giấy tờ. Với đường lãnh sự, NVC dùng bảng này để mời nộp hồ sơ hộ tịch và bảo trợ tài chính sớm, nhờ vậy khi bảng A tới lượt thì hồ sơ đã sẵn sàng.
USCIS chọn bảng cho I-485 mỗi tháng. Với người điều chỉnh tình trạng tại Mỹ, USCIS công bố trên trang “Adjustment of Status Filing Charts from the Visa Bulletin” xem tháng đó được dùng bảng A hay bảng B cho từng nhóm. Nhiều người đọc bảng B rồi nộp I-485 trong tháng USCIS chỉ cho dùng bảng A, và hồ sơ bị trả lại.
Ký hiệu cần biết. Chữ C (current) nghĩa là diện đó đang mở, ai đủ điều kiện cũng tới lượt bất kể ngày ưu tiên. Chữ U (unauthorized hoặc unavailable) nghĩa là tạm không có suất trong tháng. Một ngày cụ thể như 01JAN15 nghĩa là ai có ngày ưu tiên trước 1 tháng 1 năm 2015 thì tới lượt.
Các diện ưu tiên trong bản tin, đọc là gì
Bảng tóm tắt tên viết tắt trong Visa Bulletin để bạn tìm đúng dòng của mình. Chi tiết điều kiện bảo lãnh gia đình xem ở danh mục bảo lãnh đoàn tụ.
| Viết tắt | Ai thuộc diện | Ghi chú khi đọc |
|---|---|---|
| F1 | Con trên 21 tuổi chưa kết hôn của công dân Mỹ | Con dưới 21 tuổi chưa kết hôn là thân nhân trực hệ, không cần chờ |
| F2A | Vợ chồng, con dưới 21 tuổi chưa kết hôn của thường trú nhân | Có giai đoạn diện này mở hoặc rất ngắn, có giai đoạn chờ vài năm |
| F2B | Con trên 21 tuổi chưa kết hôn của thường trú nhân | Con kết hôn thì mất diện này, vì thường trú nhân không bảo lãnh được con đã kết hôn |
| F3 | Con đã kết hôn của công dân Mỹ | Vợ chồng và con của người được bảo lãnh đi kèm |
| F4 | Anh chị em của công dân Mỹ trên 21 tuổi | Thường là diện chờ lâu nhất với cột chung |
| EB-1, EB-2, EB-3 | Diện việc làm | EB-3 có dòng riêng cho nhánh lao động khác |
| EB-4, EB-5 | Diện đặc biệt và đầu tư | EB-5 chia thêm các nhóm dành riêng theo vùng |
Diện có thể thay đổi khi hoàn cảnh đổi: người bảo lãnh nhập tịch thì F2B chuyển thành F1; con kết hôn thì F1 chuyển thành F3. Mỗi lần chuyển, ngày ưu tiên thường được giữ, nhưng hàng chờ của diện mới có thể nhanh hoặc chậm hơn.
Thoái lùi: vì sao ngày ưu tiên có khi đi lùi
Người mới theo dõi thường ngạc nhiên khi tháng này ngày ưu tiên của diện mình đã tới, tháng sau lại lùi về vài năm trước. Hiện tượng này gọi là thoái lùi (retrogression). Nó xảy ra khi số hồ sơ đủ điều kiện nộp vào nhiều hơn số suất còn lại trong năm tài khoá, nên Bộ Ngoại giao phải kéo mốc lùi lại để không cấp vượt hạn ngạch.
Thoái lùi hay xảy ra vào những tháng cuối năm tài khoá (tháng 7 đến tháng 9) khi suất gần cạn, và thường được nới lại vào tháng 10 khi năm mới bắt đầu. Nó cũng có thể kéo dài nhiều năm nếu nhu cầu tăng mạnh. Hệ quả thực tế: một người đã nộp I-485 khi ngày còn mở vẫn được giữ đơn, nhưng không thể được duyệt cho tới khi ngày quay lại; trong thời gian đó vẫn dùng được giấy phép làm việc và giấy phép đi lại nếu đã có.
Mỗi bản tin thường có phần ghi chú cuối, nơi Bộ Ngoại giao đôi khi dự báo xu hướng các tháng tới hoặc cảnh báo khả năng thoái lùi. Đọc phần này giúp bạn tránh bất ngờ, nhưng dự báo không phải cam kết. Đừng xây kế hoạch lớn như bán nhà, nghỉ việc dựa trên một tháng ngày ưu tiên tiến nhanh.
Chiều ngược lại cũng xảy ra: có tháng mốc nhảy vọt vài năm. Đó thường là lúc Bộ Ngoại giao thấy số hồ sơ thực tế sẵn sàng ít hơn dự kiến, nhiều người đã bỏ cuộc, đổi diện hoặc không phản hồi NVC, nên phải mở rộng để dùng hết suất. Những đợt nhảy như vậy thường kéo theo làn sóng hồ sơ nộp vào, và vài tháng sau có thể lại thoái lùi. Với người có ngày ưu tiên vừa lọt vào mốc mới, việc nên làm là nộp ngay những gì được phép nộp, vì cơ hội có thể đóng lại sớm hơn dự tính. Người đi đường lãnh sự cần trả lời thư của NVC đúng hạn; hồ sơ không phản hồi trong thời gian dài có thể bị coi là bỏ và chấm dứt theo quy định.
Cách tự ước lượng thời gian chờ một cách tỉnh táo
Không ai biết chính xác khi nào tới lượt, nhưng có thể ước lượng khoảng thời gian hợp lý theo các bước:
- Xác định đúng diện, nước tính hạn ngạch và ngày ưu tiên của mình từ giấy tờ chính thức, không dựa vào lời kể.
- Mở các bản Visa Bulletin cũ trên travel.state.gov, ghi lại mốc của diện mình theo từng tháng trong ba đến năm năm gần nhất.
- Tính tốc độ trung bình: mỗi năm lịch, mốc ngày tiến được bao nhiêu tháng. Ví dụ giả định: trong năm năm mốc tiến được ba năm, tức khoảng 0,6 năm mỗi năm.
- Đo khoảng cách từ mốc hiện tại tới ngày ưu tiên của bạn rồi chia cho tốc độ đó để ra con số thô.
- Cộng thêm thời gian xử lý của NVC và lãnh sự hoặc của USCIS, và để dư phòng cho thoái lùi.
- Cập nhật lại mỗi khi có bản tin mới; điều chỉnh kế hoạch học tập, công việc của cả nhà theo khoảng thời gian chứ không theo một ngày cụ thể.
Cách tính này chỉ là ước lượng, vì tốc độ quá khứ không bảo đảm cho tương lai: thay đổi luật, chính sách cấp thị thực, số người nộp trên toàn cầu đều làm tốc độ đổi. Bộ Ngoại giao có dịch vụ đăng ký nhận Visa Bulletin qua thư điện tử để khỏi bỏ sót.
Đạo luật bảo vệ tuổi trẻ em và những tình huống gia đình hay gặp
Một câu hỏi rất hay gặp trong gia đình Việt là con sắp 21 tuổi thì có mất tư cách đi kèm không. Đạo luật Bảo vệ Tình trạng Trẻ em (Child Status Protection Act, ban hành năm 2002) cho phép tính “tuổi CSPA”: lấy tuổi thật tại ngày hồ sơ tới lượt, trừ đi khoảng thời gian đơn bảo lãnh nằm chờ xét. Nếu kết quả dưới 21, con vẫn được tính là trẻ em, với điều kiện thực hiện bước xin thường trú trong khoảng thời gian luật yêu cầu sau khi tới lượt.
Năm 2023, USCIS cập nhật hướng dẫn để dùng ngày trong bảng Dates for Filing khi tính “ngày tới lượt” cho mục đích CSPA trong một số trường hợp, có lợi cho nhiều gia đình; sau đó chính sách này lại được điều chỉnh. Vì cách tính đã thay đổi hơn một lần, bạn nên kiểm tra hướng dẫn hiện hành trong Sổ tay Chính sách của USCIS hoặc hỏi luật sư khi con gần mốc 21 tuổi.
Tình huống khác là người bảo lãnh qua đời hoặc ly hôn khi hồ sơ đang chờ, người được bảo lãnh kết hôn, người bảo lãnh nhập tịch. Mỗi tình huống có quy định riêng về việc giữ hay mất diện, giữ ngày ưu tiên, và một số trường hợp có cơ chế thay người bảo trợ tài chính. Khi hoàn cảnh gia đình thay đổi, việc đầu tiên nên làm là báo cho cơ quan đang giữ hồ sơ và xem lại diện của mình trên bản tin. Nếu muốn có người cùng đọc lại bản tin theo hồ sơ cụ thể, bạn có thể gửi thông tin qua form tư vấn miễn phí của Vĩnh Trú.
Câu hỏi thường gặp
Ngày ưu tiên của mình nằm ở đâu trên giấy tờ?
Trên giấy biên nhận hoặc giấy duyệt đơn I-130, I-140 có ô ghi ngày ưu tiên. Với diện việc làm có PERM, ngày này là ngày Bộ Lao động nhận chứng nhận lao động và được ghi lại trên giấy duyệt I-140.
Sinh ra ở Việt Nam nhưng vợ sinh ở nước có cột riêng thì tính cột nào?
Nước tính hạn ngạch thường dựa vào nơi sinh của người nộp chính, không dựa vào quốc tịch hay nơi ở. Có quy tắc cho phép tính theo nơi sinh của vợ hoặc chồng trong một số trường hợp đi cùng, nên chọn cột có lợi hơn sau khi kiểm kỹ.
Visa Bulletin ra vào lúc nào?
Thường được công bố vào khoảng giữa tháng trước, ví dụ bản tháng 11 ra vào giữa tháng 10. Thời điểm không cố định, có tháng ra muộn. Bản tin đăng trên travel.state.gov, USCIS cập nhật bảng dùng cho I-485 sau đó ít ngày.
Diện thân nhân trực hệ có cần theo dõi Visa Bulletin không?
Không. Vợ chồng, con dưới 21 tuổi chưa kết hôn và cha mẹ của công dân Mỹ trên 21 tuổi không bị giới hạn số thị thực, nên không có hàng chờ trong bản tin. Thời gian của họ phụ thuộc thời gian xử lý của USCIS, NVC và lãnh sự.
Ngày ưu tiên đã tới mà chưa nhận được thư mời phỏng vấn thì sao?
Tới lượt theo bản tin không có nghĩa là được phỏng vấn ngay. NVC cần hồ sơ đầy đủ, lãnh sự quán cần có lịch trống. Kiểm tra trạng thái hồ sơ trên hệ thống trực tuyến của Bộ Ngoại giao và bảo đảm đã nộp đủ giấy tờ.
Có cách nào làm ngày ưu tiên tới nhanh hơn không?
Không có cách hợp pháp để vượt hàng trong cùng một diện. Cách duy nhất là chuyển sang diện khác có hàng ngắn hơn khi đủ điều kiện, chẳng hạn người bảo lãnh nhập tịch, hoặc có thêm một hồ sơ diện việc làm. Lời hứa “chạy nhanh” là dấu hiệu lừa đảo.